Petwospektiv : Yon ti kout je ak K-Lib

Depi ou Ayisyen, kit w ap viv nan peyi a ou pa, depi w gen kontak ak yon fanmi w k ap viv sou bout tè Desalin nan, ou konn kouman sa ye lakay. Menm lè ou ta yon etranje k ap viv nan yon lòt peyi, depi ou fè nouvèl sa k ap pase nan monn nan, ou pa ka pa konn abse ki pete nan peyi Ayiti nan moman an. Ou pa ka pa konn kouman lari a matchavèl, kouman tout sektè ap mande mouche ki fè katye jeneral li sou rès Palè nasyonal la pou l rache manyòk li bay pouvwa a blanch, epi pou l rann kont, li menm ak tout kòkòday li, sou lajan Petwo Karibe a. Lajan ki boule ra pye tè, san regle yon yota nan sa l te dwe regle.

Pou jan pèp ayisyen gen lontan l ap sibi, kouman l fè resi fè kòlè sa a ? Enben, jan tout moun lespri ka konprann sa, sa k ap fèt la pa djondjon, li pa loray kale. Li gen yon kote l soti. Soti nan gagòt gwo kokenchenchenn mago Petwo Karibe a, pase vòt lawont kont peyi Simón Bolívar ak Hugo Chavez la, plis yon majorite ayisyen ki ap anfonse nan povrete ak malsite pi plis chak jou, rezon yo  la pou pèp la met grif deyò pou l manje sansi san sousi sa k san senk.

Kouman sa te koumanse?

Kot kòb la? Kot kòb Petwo Karibe a? Se kesyònman ki te tanmen sou rezo sosyal, ki al bout sou makadanm nan, toupatou. Devan Koudèkont. Devan Palman an. An gwo, dosye Petwo Karibe a, mete sou move lavi ki tabli kazèn li nan recho ak pòch pèp ayisyen, san n pa bliye mikalaw pwomès san suit mouche zòt te fè pèp, endiye tout yon popilasyon, ki andikape depi twò lontan. Sa vin debouche sou plizyè lòk. 6, 7 jiyè, pami yon pil lòt. Jiskaske li janbe faz sa a. Jodi a, se yon sèl modòd : Jovnèl, lage pye w !

Chak moun sibi sitiyasyon peyi a jan pa l. Chak sektè lòk nan jan pa l. Pent, chantè, ekriven, manman pitit, travayè, yo chak esprime kòlè yo ak doulè yo nan fason pa yo sou kriz ki viwonnen koze Petwo Karibe a. Pami divès zèv nan divès domèn – eskilti, fotografi, mizik, penti, elatriye – ki fèt sou konjonkti a, pou kriye endiyasyon ak/oswa pou konsyantize lezòt yo, nou chwazi fè yon kout je ak ou sou youn nan sila ki fè youn nan pi bèl rale sou tout peryòd soti nan kòmansman akò Petwo rive jouk nan moman kriz la eklate a. Se Petwospektiv, yon chante K-Lib Mapou. Se pou tout moun ki kont zak pèp la.

Petwospektiv

Depi sou jan rapè a koumanse tèks la, ak yon apèl a mobilizasyon, li klè li pran pozisyon l bò kote sila ki san vwa yo. K-Lib, Valkensy Dessin dapre non manman l ak papa l te ba li, anonse yon doub travay : edikasyon ak mobilizasyon je k pa wè ak zòrèy k ap dòmi.

  • Petwomobilizasyon, yon lòt pèspektiv
    Ak tout sa k pa konprann, sa k te kwè n san objektif
    Ak tout sa nou gen kòm zam, n ap ret aktif
    Pou yon petwoedikasyon, an n f’on petwospektiv

Gen lòt kote nan tèks la nou ka wè pozisyon atis la. De kote li kite ti siptilite ki fè w wè sa l panse de yon seri de moun ki ènmi pèp. Ki kont enterè mas. Ki nan koripsyon e ki manje nan kòb Petwo Karibe a.

Li rapousib pou l di, nan bon ti mamit, kisa ki akò Petwo Karibe, epi kisa li enplike kòm responsablite pou Leta ak pèp ayisyen vizavi peyi Venezyela: kisa nou gen pou n remèt, nan konbyen tan. Epi ki benefis sa ap rapòte tè Desalin nan.

  • Se te yon kontra ak tout peyi nan zòn nan k ap redi
    Venezyela vann petwòl a ba pri e kredi (…)
    Se kòb sa yo rele fon PETWO KARIBE
    Pou n remèt a 1% apre 25 lane

Pi devan, li souliye gwo kontras ant sa lajan sila fè ak sa li te dwe fè (koripsyon, dilapidasyon) :

  • Kòb sa te dwe konstwi lopital
    Envesti nan agrikilti, bati lekòl ak wout
    Pandan sitiyasyon nou vin pi mal
    Kòb sa ak yon bann lòt boule nan blakawout

Boule nan blakawout : chwa mo rapè a, yon fwa ankò, pa inosan. Li triye mo sa yo pou yo ka fè efè l ap chache fè sou piblik la, pou pawòl yo touche l jan atis la vle

Lè l fin di nou sa k fèt, li pral antre nan detay kouman sa fè fèt. Suit la se yon gwo rale mennen sou tout peryòd ki suiv siyati akò a. Soti nan debakman premye kagezon ki soti venezyela a, sou prezidan René Préval, jouk rive lè maklouklou a pete a, nan epòk « petrochallenge » lan. Yon analiz ki chita sou anpil fè, men ki fèt ak yon nivo atistik ki fè bondye rap yo kontan. Li ba nou non kèk moun ki patisipe nan « manje » lajan sila ki tounen yon kwòk nan gòjèt pèp ayisyen an (René Préval, Madam Pierre-Louis, Minis Bellerive, Laurent Lamothe, Michel Martelly, Wilson Laleau, elatriye). Li pataje tou kèk chif sou gwo sòm kòb ki pran kou nan divès peryòd, anba men divès moun nou site la yo ak kòkòday yo.

K-Lib mete anba je nou, gran jounen, divès fòm koripsyon an pran pou lajan sila ka pèdi lavi l. Li montre nou kouman moun k ap deside yo gen tou nan manch epi yo pa respekte sa lalwa di

  • 41 kontra, 35 ladan yo siyen « gre a gre » (san apèl dòf)
    Mateli monte, kontra majore
    Li chwazi Rouzier, ki di : «se vòl mesye !» (…)
    40 milyon pou pwojè ki rete aloral

 Yo boule plizyè milyon nan 25 stad moun pa ka wè…

Petwospektiv, yon tèks ki byen travay ni nan sa ki gen pou wè ak fon (mesaj li pote, ak bon enfòmasyon fyab), ni nan fòm (jan li ekri, nivo imaj). Kwake n ap resouliye, ki pa yon move bagay, Gen anpil sibjektivite ki pase nan tèks la. Nou wè pozisyon atis la. Bò kot pèp. Men, kouman pou l ta fè fè rap san pozisyon? Jan Desmund Tutu di l la : «Si w rete an silans nan moman opresyon, ou se patizan opresè a ». N ap parodye l pou n di : «Si w Ayisyen, epi ou san pozisyon nan moman, ou se kolonn gagotè yo ».

Lapatri an danje. K-Lib nan goumen. Li fè ti moso ak mizik li. Pèp la nan goumen. Li fè refren sou makadanm nan ak lespwa yon demen miyò. N ap aji, n ap batay. Je n la, n ap tann. E ou, sa w ap fè ?

Ti Nèg

Kite yon kòmantè